کد مطلب: 19949 تعداد بازدید: ۱۴۳

معاشرت اجتماعی - بخش اول

دوشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۵
از بیانات آیت الله محمد تقی مصباح یزدی

معاشرت با مردم در جامعه، مسئله ی بسیار مهمی است و دین مبین اسلام به آن بسیار اهمیت داده است. تعداد زیادی از آیات شریفه ی قرآن و بخش معظمی از روایات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت علیهم السلام به این مسأله اختصاص یافته و روش های مناسب و پسندیده ای در معاشرت با مردم در آنها بیان شده است. در منابع روایی شیعه، بخش مستقلی تحت نام «کتاب العشره» و در برخی منابع دیگر، مجلدات متعددی به این امر مهم اختصاص یافته است. (1)

امام سجاد علیه السلام در کتاب شریف و وزین صحیفه ی سجادیه و در خلال دعا و مناجات، به صورتی زیبا و حکیمانه به این امور اشاره فرموده اند. از جمله به درگاه الهی عرضه می کنند: وَ اَنْ نُراجِعَ مَنْ هاجَرَنا، وَ اَنْ نُنصِفَ مَنْ ظَلَمَنا، وَ اَنْ نُسَالِمَ مَنل عَادَانَا حَاشَی مَنْ عُودِی فیکَ وَ لَکَ،فَإنَّهُ العَدُوُّ الَّذی لا نُوَالِیهِ، وَ الْحِزْبُ الَّذِی لا نُصَافیهِ. (2) یعنی:
به ما توفیق ده تا به کسی که از ما دوری گزیده است، بازگردیم و به کسی که به ما ستم روا داشته است، با انصاف و عدل رفتار کنیم و با کسی که به ما دشمنی کرده است، آشتی کنیم، مگر کسی که در راه تو و برای تو با او دشمنی شده باشد؛ چون او دشمنی است که او را دوست خود نگیریم و از حزب و گروهی است که با او دل پاک نخواهیم داشت.

همه به خوبی می دانیم که رفتار پسندیده با دیگران، خوش خلقی، خوش برخوردی، خدمت به مردم و محبت به آنها، از جمله کارهای خیر و اعمال صالحی است که مطلوب و مرضیّ خداوند است. نیکوتر آنکه همه در هر حال و در طول سال، به آن اشتغال داشته باشند. روی دیگر سکه وقتی است که ما در قبال کسی که به ما رفتار ناروایی داشته است، بخواهیم عکس العملی از خود بروز دهیم. در چنین شرایطی، باید با او چگونه برخورد کنیم؟

امام سجاد علیه السلام در اینجا نمونه هایی از بهترین برخوردها را بیان و از خدای متعال، توفیق انجام آن را درخواست می کنند که ان شا الله در بخش بعدی بیان خواهد شد.

 

 

پی‌نوشت‌ها:

1. این مباحث اخلاقی و تربیتی در منابع روایی معتبر شیعه نظیر کتاب شریف کافی از مرحوم محمد بن یعقوب کلینی رحمه الله علیه، جلد دوم کتاب العشره و کتاب زیارة الاخوان و کتاب شریف بحارالانوار مرحوم محمدباقر مجلسی رحمه الله علیه، جلد 71 کتاب العشرة و جلد 73 کتاب الآداب و السنن و دیگر کتب روایی مانند تحف العقول و مکارم الاخلاق و نهج البلاغه و ... به وفور یافت می شود.
2. صحیفه سجادیه-دعای 44.